"Groei op de isotopenmarkt" – Curium in de Noord-Hollandse krant

Vertaling van een artikel uit de wetenschapsbijlage van het Noord-Hollands Dagblad, geschreven door journalist Roel van Leeuwen, gepubliceerd op 1 september 2017.Lees hier het originele Nederlandse artikel.

Petten – De zendingen met curium uit Petten worden bijna dagelijks over de weg en door de lucht (via Brussel en vaak niet via Schiphol) naar ziekenhuizen over de hele wereld vervoerd. Dankzij de radioactieve inhoud van deze zendingen worden jaarlijks vele duizenden levens verbeterd of gered.

Er waait een frisse wind bij Curium, zoals blijkt uit het feit dat directeur Frank de Lange van Curium in Petten de uitnodiging heeft aangenomen om te vertellen over de ontwikkelingen binnen het bedrijf. Toen het bedrijf nog een dochteronderneming was van het Amerikaanse beursgenoteerde Mallinckrodt Pharmaceuticals, werd publiciteit doorgaans geschuwd.

Maar dat is niet het enige wat er is veranderd sinds „Petten“ begin vorig jaar werd overgenomen door de Britse investeringsmaatschappij CapVest en fuseerde met de Franse concurrent IBA Molecular. „Curium (zoals het bedrijf sinds dit voorjaar heet,red.) richt zich uitsluitend op nucleaire geneeskunde“, zegt De Lange. „Het gaat niet om allerlei andere zaken.“

Volgens De Lange biedt de fusie met concurrent IBA Molecular vooral voordelen. “Samen staan we veel sterker. We kunnen elkaar helpen bij de levering van producten. Bovendien willen we van elkaar leren. Temeer omdat we ons realiseren dat er achter elk van onze producten een klant schuilgaat.”

Curium is gespecialiseerd in de productie, verwerking, registratie en distributie van medische isotopen, die in het ziekenhuis allerlei afwijkingen aan het licht brengen of die worden gebruikt voor de behandeling van patiënten.

De vestiging in Petten – waar meer dan 300 mensen werken – huurt stralingscapaciteit in bij de High Flux Reactor in Petten, die door NRG wordt beheerd. Daarnaast maakt de vestiging ook gebruik van twee eigen cyclotrons.

[Citaat: Medische isotopen van Curium vliegen de hele wereld over]

STEEDS MEER RADIOACTIEVE GENEESMIDDELEN
Naast Petten heeft Curium productiefaciliteiten in St. Louis (VS) en in Saclay, nabij Parijs. De Lange: „Het bijzondere aan Petten is dat we hier onze eigen molybdeenproductiefaciliteit hebben. Deze fabriek levert de grondstof voor technetiumgeneratoren die ook in de andere twee vestigingen worden geproduceerd.”

GROTE SPAGHETTI-DOOS
Deze generatoren, die zo groot zijn als een grote cilindervormige spaghettidoos, worden aan ziekenhuizen geleverd, waar ze doorgaans een week lang worden gebruikt. „Onze producten gaan vanuit Petten naar meer dan zestig landen over de hele wereld.”

De komende jaren moet de Curium Group blijven groeien om meer winst te maken. De Lange: „De eigenaren streven naar groei, maar geven ons veel vrijheid in de manier waarop we die groei realiseren.” De komende periode zal worden gebruikt om synergievoordelen te benutten. „Dit kan betekenen dat bepaalde producten niet langer in Petten of in Frankrijk worden geproduceerd. Daarnaast gaat het bedrijf op zoek naar nieuwe producten en zal het samenwerken met andere bedrijven, waaronder start-ups.”

Om verder te kunnen groeien, heeft Curium nieuwe medewerkers nodig. De Lange: „Mensen met een technische achtergrond zijn zeker welkom. In de Noordkop(= de regio rond Petten) is het soms lastig om goed personeel te vinden. Maar we hebben hier een prachtige werkomgeving, we hebben nooit last van files en we werken aan producten die het leven van mensen verbeteren.”

Deskundigen verwachten dat de vraag naar medische radio-isotopen tegen 2030 zal vervijfvoudigen, en De Lange sluit zich bij die mening aan. Er wordt met name een groei verwacht in de vraag naar therapeutische isotopen. „Er wordt veel onderzoek gedaan naar producten die alfastraling uitzenden, waarbij veel energie wordt afgegeven aan slechts een klein deel van het lichaam. Natuurlijk willen we ervoor zorgen dat de straling de tumor bereikt en zo min mogelijk de omliggende gebieden. Als er meer isotopen beschikbaar komen die mensen daadwerkelijk kunnen genezen, hebben we het over een aanzienlijk grotere markt dan de huidige markt, die specifiek gericht is op diagnostiek.”

VOORAL OVER DE WEG
Dagelijks vertrekken er vijf tot zes keer zendingen met medische isotopen vanaf het terrein. Een groot deel daarvan wordt naar Europese landen vervoerd. Voor verder weg gelegen bestemmingen wordt gebruikgemaakt van de luchthaven in Brussel. "We maken niet vaak gebruik van Schiphol, omdat KLM ervoor heeft gekozen geen radioactief materiaal te vervoeren. Gesprekken met KLM om hier verandering in te brengen, hebben tot nu toe geen resultaat opgeleverd. "Maar het zou fijn zijn het transporttraject korter zou zijn,“ aldus De Lange.

Hij ontkracht geruchten dat Curium mogelijk uit Petten zou vertrekken. „Fysiek gezien zitten we aan deze locatie vast vanwege de infrastructuur. Onze molybdeenfabriek staat hier en we hebben een kernreactor in de buurt. Bovendien kunnen onze cyclotrons (waarmee een deel van de producten wordt geproduceerd,red.) niet zomaar worden verplaatst. Ze zijn radioactief geworden en staan opgeslagen in bunkers met betonnen muren van twee meter dik.”

Volgens De Lange is het van groot belang dat de High Flux Reactor – die door NRG wordt geëxploiteerd – een opvolger krijgt in de vorm van de Pallas-reactor. „Onze molybdeenfabriek wordt voor tweederde bevoorraad door de High Flux Reactor. Als Pallas er niet komt, moeten we ons afvragen of we de fabriek hier moeten houden.”

Het bedrijf en zijn klanten zijn afhankelijk van reactoren. “We kunnen een aantal isotopen in cyclotrons produceren, maar 85 tot 90 procent van de scans wordt uitgevoerd met technetium-99m. Het grootste nadeel van cyclotrons is dat de producten die eruit voortkomen over het algemeen een veel kortere halfwaardetijd hebben en dus minder lang bruikbaar zijn. Je zou wereldwijd wel 250 cyclotrons nodig hebben om te doen wat je met één reactor zou kunnen doen.”

Er wordt met grote belangstelling uitgekeken naar de ontwikkelingen rond de komst van de Pallas-reactor. „Er werd ons gevraagd wat we van Pallas verwachten. Voor ons is het vooral belangrijk dat we de reactor idealiter meer dan driehonderd dagen per jaar kunnen gebruiken.”

[citaat: „Mensen met een technische achtergrond zijn van harte welkom.”]

PUUR MOLYBDENUM UIT PETTEN
Curium in Petten koopt stralingscapaciteit in onderzoeksreactoren. Met name bij de HFR (twee derde), maar ook in reactoren in België en Polen. Maar Curium bezit zelf ook diverse faciliteiten in Petten. Zo heeft Curium een molybdeenfabriek, die wordt gehuurd van buurbedrijf NRG. Hierin wordt het materiaal dat in de kernreactor is bestraald in vijf verschillende cellen verwerkt, totdat er een gezuiverde molybdeenoplossing overblijft. Het zuivere molybdeen bevindt zich in een kleine roestvrijstalen flacon. "Met de inhoud kunnen 30.000 tot 50.000 patiënten worden gediagnosticeerd”, zegt directeur Frank de Lange. Dit molybdeen vormt de basis voor de technetiumgeneratoren die naar de ziekenhuizen gaan. In Petten worden ook andere medische isotopen geproduceerd, waarvan sommige met behulp van de twee cyclotrons ter plaatse.

Daarnaast levert Curium niet-radioactieve producten, zogenaamde ‘cold kits’. Dit zijn stoffen die in het ziekenhuis aan de medische isotoop worden gekoppeld en zich hechten aan een specifiek orgaan, weefsel of celtype. Op die manier komt de radioactieve stof rechtstreeks op de juiste plek in het menselijk lichaam terecht.